جواب : « احبّ » گفت مع آنك زنا محبوب وى نبوذ ؛ پس معنى آنست كى آنچ ايشان مرا به آن دعوة مىكنند اگر من آن را مثلا خواستمى ارادة من در زندان بوذ اشدّ بوذى ؛ معنى كلّى اين است : وطّنت نفسي على السجن ، نفس خود را بزندان خورسند كرده‌ام و دل بر آن نهاذه‌ام . « وَ إِلَّا تَصْرِفْ عَنِّي كَيْدَهُنَّ » و إلا كيد ايشان از من بگردان « أَصْبُ إِلَيْهِنَّ » كى من بقول ايشان التفات نمايم ؛ و گفته‌اند : امل بطبعي و غلبة شهوتي الى اجابتهنّ ، كى ميل كنم بطبع خوذ و غلبهء شهوة باجابت ايشان ؛ تقول : صبا الرّجل الى المرأة : مال اليها و غار لها ، صبا و صباء ، و الّصبى رقّة الهوى ؛ و بلفظ جمع ذكر كرد زيرا كى ايشان گفتند : أطع مولاتك ؛ و گفته‌اند : كلّ واحدة منهنّ دعته الى نفسها سرّا ، هر يك ازيشان در سرّ 2141 او را بنفس خوذ دعوة مىكردند ؛ و ظاهر آيت برين دلالت مىكند . « وَ أَكُنْ مِنَ الْجاهِلِينَ » و من از جملهء عاصيان باشم . « فَاسْتَجابَ لَهُ رَبُّهُ » خذاى - تعالى - دعاء او مستجاب گردانيذ « فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ » كيد ايشان از وى بگردانيذ « إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ » لدعائه ، كى او ( 569 ) شنواى دعاء اوست « الْعَلِيمُ » بحاله و حالهنّ ، و داناست به حال يوسف و حال زنان مصر ؛ و گفته‌اند : شنواى دعاء دعا كنندگانست و داناست بإخلاص ايشان . « ثُمَّ بَدا لَهُمْ مِنْ بَعْدِ ما رَأَوُا الْآياتِ لَيَسْجُنُنَّهُ حَتَّى حِينٍ » اى ظهر لهم بعد ان لم يكن ؛ و الضّمير يعود الى العزيز و الى النّساء ؛ ظاهر شذ بر ايشان بعد از آنك براءة ساحت يوسف - عليه السّلم - پديذ آمذه بوذ و گواه و « شَهِدَ شاهِدٌ » بر عصمت وى گواهى داذه بوذ ، كى او را بزندان كنند مدتى ؛ و ضمير در « لهم » عايد است با عزيز و زنان ؛ و « لهم » بلفظ تذكير فرموذ تغليبا للمذكّر ؛ و گفته‌اند : عايد است با عزيز ، حسب ؛ و بلفظ جمع راند لمكانته ، زيرا كى خطاب ملوك و اشراف بجمع كنند ؛ و گفته‌اند : عايد است با عزيز و اهل مشورتش . و در فاعل « بدا » 2142 دو قول است : أول : رأى و بداء ، و العرب تقول 2143 : بدا لي استعماله و لا يذكرون بداء لكثرته ، و بدا در رأى تلوّن بوذ در رأى ؛ دوم : كوفيان گفته‌اند : فاعل بدا « ليسجننّه » است و نزد بصريان جمله فاعل نيفتذ بل كى « ليسجننّه » تفسير بداست . مبرّد گويذ : ثم بدا لهم ( 570 ) سجنه ، بداء ايشان محبوس داشتن او بوذ .